Hemşireler tıbbi müdahalede söz sahibi olmak istiyor
26 Aralık 2016Paylaş

Hemşireler tıbbi müdahalede söz sahibi olmak istiyor

Yaşar Üniversitesinde düzenlenen panelde hemşirelerin tıbbi müdahale yetkileri hukukçular ve hemşireler tarafından tartışıldı. Kanunun bazı maddelerinde hemşirelerin tıbbi müdahale alanlarının net tanımlanmaması nedeniyle Yargıtay’da hemşireler aleyhine açılan pek çok ceza davası olduğunu belirten hukukçular, bu alanların yeniden tanımlanması görüşünde. Tıbbi hata davalarında hemşirelerin de bilirkişi olarak atanması gerektiğini savunan hemşireler ise yetki sınırlarını aştığı için hekimlerin verdikleri yanlış kararlara müdahale edemediklerini ifade ettiler.

Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı ve Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu’nun katkılarıyla “Hemşerilerin Tıbbi Müdahale Yetkisi Ne Zaman Başlar” konulu panel Yaşar Üniversitesi’nde düzenlendi.

Fotoğraftakiler:
 (Soldan: Doç.Dr. Esra Akın Korhan-Dr.Nuray Demirci Güngördü-Prof.Dr.Çağatay Üstün- Prof.Dr. Ali Timur Demirbaş – Prof. Dr. Mustafa Ruhan Erdem- Tuğba Akdemir Kamalı)

NÜFUS PLANLAMASI DA TIBBİ MÜDAHALEYE GİRİYOR

Panelde tıbbi müdahalenin hukuki tanımı ve sınırları hakkında bilgi veren Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Sancakdar, “Tıbbi müdahale, kişilerin ruh ve beden sağlığına yönelik herhangi bir noksanlığı veya hastalığı teşhis, tedavi etmek, tedavinin mümkün olmadığı hallerde hastalığı hafifletmek, ilerlemesini  ve kötüye gitmesini önlemek, acıları dindirmek, ortaya çıkmamış ama çıkması muhtemel hastalıkları önlemek ya da yasadan kaynaklı olarak nüfus planlaması amacıyla yapılan, kanunun yetkilendirdiği kimselerce tıp biliminin öngördüğü genel kural ve esaslar uyarınca gerçekleştirilen her türlü faaliyettir. Tıbbi müdahalenin kanunun yetkili kıldığı kişilerce yapılması esastır. Hemşireler de kendi sorumluluk alanlarında tıbbi müdahalede yetkili kişilerdir.” bilgisini verdi.

Prof. Dr. Oğuz Sancakdar

HEKİM ISRAR EDERSE HEMŞİRE UYGULAMAK ZORUNDA

2010 yılında yayımlanan Hemşirelik Yönetmeliğine göre hemşirelerin görev yetki ve sorumlulukları hakkında da bilgiler veren Prof. Dr. Sancakdar, “Hemşireler, tıbbi tanı ve tedavi işlemlerinin hizmetten faydalanana zarar vereceğini öngördüğü durumlarda müdavi hekim ile durumu görüşür. Ancak hekim işlemin uygulanmasında ısrar ederse durumu kayıt altına alarak hekimin yazılı talebi üzerine söz konusu işlemi uygulamak zorundadır” dedi.

EN İYİSİNİ HEKİM BİLİR YAKLAŞIMI YANLIŞ

Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi Tuğba Akdemir Kamalı da söz konusu uygulamayı eleştirdi. Kamalı, “Hemşirelik yönetmeliğinde bazı çelişkiler söz konusu. Hekimin, hemşirenin hastanın zarar göreceği öngörüsüne rağmen işlemin uygulanmasında ısrar etmesi de bunlardan biri. Eğer hekimin eylemi açık bir şekilde hastaya zarar veriyorsa ve hemşire bunun farkındaysa vicdanını bir kenara bırakmak zorunda kalacak. Hekim emir verdiği takdirde hemşire tıp bilimine aykırı o tedaviyi uygulamak zorunda kalacaktır. Bu nedenle en iyisini hekim bilir anlayışı yanlış” dedi.

Tuğba Akdemir Kamalı

Bazı çalışmalar yapılmakla birlikte tam olarak tıbbın her uzmanlık dalı için belirlenmiş standart tanı- tedavi protokolleri bulunmadığını da belirten Kamalı, bu problemlerin bilirkişilik müessesesi ile çözüldüğünü bunun da objektif bir bakış açısı sağlamadığını söyledi.

ACİL HAL KAVRAMI TANIMLANMALI

Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Ruhan Erdem ise hemşirelere yönelik hazırlanan düzenlemeler ve yönetmeliklerde hemşirelerin de görüşlerine yer vermek gerektiğini savundu. Erdem, “Kanunda hemşirelerin acil haller dışında yazılı olarak verilen tedavileri uygulamakla zorunlu oldukları yazıyor. Ancak acil hal kavramı ne yönetmelikte ne de kanunda tanımlanmış değil. Acil bir vakada Yargıtay tarafından hemşireler aleyhine verilmiş pek çok karar mevcut. Bu nedenle acil hal kavramı net bir şekilde tanımlanmalı.” diye konuştu.

Panelde ayrıca Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Çağatay Üstün, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü’nden Öğretim Görevlisi Dr. Nuray Demirci Güngördü ile İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü’nden Doç. Dr. Esra Akın Korhan da hemşirelerin tıbbi müdahaledeki etik sorumlulukları hakkında bilgiler paylaştılar.